Chế độ ăn uống khi niềng răng từ nha sĩ

Niềng răng là một hành trình thay đổi diện mạo mang tính chiến lược, giúp cải thiện không chỉ thẩm mỹ nụ cười mà còn cả chức năng ăn nhai và sức khỏe răng miệng lâu dài. Tuy nhiên, để đạt được kết quả như mong đợi, người niềng răng cần phải tuân thủ một lộ trình chăm sóc nghiêm ngặt.

Trong đó, chế độ ăn uống khi niềng răng được xem là yếu tố quan trọng hàng đầu, quyết định đến 40% sự thành công của ca chỉnh nha. Một thực đơn hợp lý không chỉ giúp bảo vệ các khí cụ nha khoa mà còn đảm bảo cơ thể luôn đủ chất để cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động sống. Cùng phòng tập gym Unity Fitness tìm hiểu ngay.

1. Tại sao cần chú ý chế độ ăn uống khi niềng răng

Trong suốt quá trình chỉnh nha, các bác sĩ sẽ sử dụng hệ thống dây cung, mắc cài hoặc khay niềng để tạo ra một lực kéo liên tục, giúp răng di chuyển dần về vị trí chuẩn trên cung hàm. Quá trình này khiến xương ổ răng bị tiêu biến và tái tạo liên tục ở những vị trí mới. Do đó, trong giai đoạn này, răng thường nhạy cảm và yếu hơn bình thường. Việc tiêu thụ những thực phẩm không phù hợp có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng như:

• Hư hỏng khí cụ: Những món ăn quá cứng có thể làm bong mắc cài, đứt dây cung hoặc làm biến dạng khay niềng, khiến răng không được dịch chuyển đúng hướng.

• Kéo dài thời gian điều trị: Mỗi lần mắc cài bị bong hay dây cung bị hỏng, bạn phải mất thời gian đến nha sĩ để sửa chữa, điều này vô tình đẩy lùi ngày tháo niềng.

• Gây ra các bệnh lý răng miệng: Thức ăn quá dính hoặc quá ngọt dễ bám lại trong các khe kẽ mắc cài. Nếu không được vệ sinh sạch sẽ, vi khuẩn sẽ tấn công gây sâu răng, viêm lợi, thậm chí là tiêu xương hàm.

• Ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể: Nhiều người vì ngại đau mà bỏ bữa, dẫn đến sụt cân, thiếu chất và mệt mỏi, ảnh hưởng đến công việc và học tập.

>>> Xem thêm: Chế độ ăn uống giảm rụng tóc hiệu quả

2. Những nhóm thực phẩm nên ưu tiên trong thực đơn

Xây dựng một thực đơn mềm, lỏng nhưng vẫn đầy đủ dưỡng chất là ưu tiên hàng đầu. Dưới đây là những nhóm thực phẩm “vàng” cho người niềng răng:

Thực phẩm từ sữa và trứng

Đây là nguồn cung cấp canxi và protein dồi dào nhất mà không yêu cầu lực nhai lớn. Sữa tươi, sữa chua, phô mai miếng mềm hay váng sữa là những lựa chọn tuyệt vời. Trứng có thể chế biến thành nhiều món như trứng hấp, trứng chiên mềm hoặc trứng chần để thay đổi khẩu vị hàng ngày.

Tinh bột mềm và ngũ cốc

Thay vì các loại bánh mì cứng hoặc cơm khô, bạn nên chọn cháo, súp, mỳ ý nấu chín kỹ, bún hoặc phở. Các loại khoai lang, khoai tây nghiền trộn với bơ và sữa cũng cung cấp một lượng tinh bột dồi dào, giúp bạn no lâu và cung cấp đủ năng lượng cho não bộ hoạt động.

Chất đạm từ thịt băm và hải sản

Protein là thành phần không thể thiếu để duy trì cơ bắp và sức khỏe. Tuy nhiên, bạn nên tránh các loại thịt dai như bít tết hay thịt gà luộc nguyên miếng. Thay vào đó, hãy ưu tiên thịt băm nhỏ nấu canh, làm chả viên hấp, hoặc các loại cá béo như cá thu, cá hồi. Hải sản như tôm, mực cũng nên được cắt nhỏ hoặc xay nhuyễn để giảm thiểu áp lực cho răng cửa.

Rau củ quả và trái cây

Vitamin và chất xơ giúp ngăn ngừa tình trạng nhiệt miệng – một vấn đề thường gặp khi mắc cài cọ xát vào niêm mạc. Bạn nên luộc hoặc hấp rau củ cho đến khi chín mềm. Với trái cây, thay vì cắn trực tiếp, hãy chuyển sang hình thức uống nước ép, sinh tố hoặc cắt thành những miếng nhỏ li ti như hạt lựu.

>>> Xem thêm: Chế độ ăn uống Okinawa: Bí quyết sống trường thọ từ Nhật Bản

3. Những thực phẩm cần tránh tuyệt đối

Để bảo vệ nụ cười tương lai, bạn cần nói “không” với những nhóm thực phẩm có nguy cơ gây hại cao sau đây:

• Thực phẩm cứng và dai: Đá viên, kẹo cứng, xương sườn, sụn, chân gà, hay các loại hạt như hạt điều, hạt dẻ. Những thực phẩm này đòi hỏi một lực nhai cực lớn, dễ làm cong dây cung và bung mắc cài ngay lập tức.

• Thực phẩm dính: Kẹo cao su, kẹo mạch nha, bánh dày, bánh nếp. Những món này khi dính vào mắc cài sẽ cực kỳ khó vệ sinh, gây khó chịu và dễ làm lệch lạc các bộ phận chỉnh nha.

• Thực phẩm nhiều đường: Bánh kẹo, nước ngọt có gas. Lượng đường dư thừa sẽ bám quanh chân mắc cài, nếu không được làm sạch bằng máy tăm nước sẽ gây ra tình trạng sâu răng nghiêm trọng.

• Thực phẩm quá nóng hoặc quá lạnh: Răng đang niềng vốn đã nhạy cảm, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây ra những cơn đau buốt thấu tận óc.

4. Bí quyết duy trì thói quen ăn uống thông minh

Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm, cách thức thưởng thức bữa ăn cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hàm răng:

1. Luôn cắt nhỏ thức ăn: Đây là thói quen quan trọng nhất. Ngay cả một miếng bánh mì mềm nếu quá lớn cũng có thể gây áp lực khi nhai. Hãy cắt mọi thứ thành miếng nhỏ vừa miệng.

2. Sử dụng răng hàm để nhai: Răng cửa lúc này đang trong quá trình dịch chuyển nên rất yếu. Bạn nên tập thói quen đưa thức ăn vào sâu bên trong và dùng răng hàm để nghiền nát thức ăn.

3. Ăn chậm và thư giãn: Việc ăn quá nhanh có thể khiến bạn vô tình cắn phải những mẩu xương nhỏ sót lại hoặc vật cứng, gây đau đớn tức thì.

4. Vệ sinh ngay sau khi ăn: Đừng để thức ăn bám quá lâu trên mắc cài. Hãy súc miệng bằng nước sạch ngay sau khi ăn và đánh răng sau đó khoảng 30 phút.

5. Chế độ dinh dưỡng cho người năng động

Nhiều người lo ngại rằng việc niềng răng sẽ khiến họ không thể tham gia các hoạt động thể thao cường độ cao. Thực tế, nếu bạn biết cách bổ sung dinh dưỡng thông qua các loại thực phẩm bổ sung dạng lỏng hoặc thực phẩm xay nhuyễn, bạn vẫn có thể duy trì thể lực tốt. Việc giữ cho cơ thể luôn tràn đầy năng lượng không chỉ giúp ích cho quá trình chỉnh nha mà còn là nền tảng để bạn theo đuổi đam mê tập gym.

Khi cơ thể được cung cấp đầy đủ protein và khoáng chất, hệ thống xương hàm sẽ có nguyên liệu để tái tạo nhanh hơn, từ đó giúp răng dịch chuyển ổn định. Hãy nhớ rằng, sự kết hợp giữa một chế độ ăn khoa học và thói quen vận động điều độ như tập gym sẽ giúp bạn sở hữu một cơ thể săn chắc và một nụ cười rạng rỡ sau khi kết thúc quá trình điều trị.