Chế độ ăn uống viêm đại tràng ổn định tiêu hóa, giảm đau

Viêm đại tràng là tình trạng niêm mạc đại tràng bị tổn thương, gây ra các triệu chứng khó chịu như đau bụng, chướng hơi, đi ngoài nhiều lần hoặc táo bón dai dẳng. Vì đại tràng là cơ quan cuối cùng của hệ tiêu hóa, mọi thực phẩm bạn nạp vào đều có tác động trực tiếp và tức thì đến tình trạng viêm loét.

Việc xây dựng một chế độ ăn uống viêm đại tràng đúng cách chính là giải pháp hàng đầu để kiểm soát triệu chứng, ngăn ngừa các đợt cấp tính và giúp niêm mạc mau chóng phục hồi mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào thuốc. Cùng phòng gym Unity Fitness khám phá chế độ ăn uống viêm đại tràng ngay.

1. Chế độ ăn uống viêm đại tràng – Nguyên tắc ăn uống cốt lõi cho người bệnh đại tràng

Đại tràng khi bị viêm thường trở nên cực kỳ nhạy cảm với các kích thích cơ học và hóa học. Do đó, cách thức bạn nạp năng lượng đôi khi quan trọng hơn việc bạn chọn món gì.

Chế độ ăn uống viêm đại tràng – Ưu tiên các món ăn mềm và dễ tiêu

Để giảm tải tối đa áp lực co bóp cho đại tràng đang bị tổn thương, thực phẩm nên được chế biến dưới dạng lỏng hoặc mềm như cháo, súp, hoặc các món hầm nhừ. Việc nấu kỹ giúp các liên kết thực phẩm bị phá vỡ trước, tạo điều kiện cho đại tràng hấp thụ dinh dưỡng nhanh chóng mà không phải làm việc quá sức hay gây đau thắt.

Chia nhỏ khẩu phần ăn trong ngày

Thay vì ăn 3 bữa chính quá no khiến đại tràng bị giãn và gây áp lực lên các vết loét, người bệnh nên chia thành 5–6 bữa nhỏ. Điều này giúp hệ tiêu hóa duy trì hoạt động liên tục nhưng nhẹ nhàng, tránh tình trạng thức ăn bị ứ đọng lâu ngày gây lên men, sinh hơi và dẫn đến cảm giác bụng luôn ấm ách, khó chịu.

Chế biến thực phẩm an toàn và hợp vệ sinh

Niêm mạc đại tràng đang viêm rất dễ bị tấn công bởi các vi khuẩn có hại. Bạn nên hạn chế tối đa các món ăn sống như gỏi cá, tiết canh, rau sống hoặc nem chua. Việc thực hiện ăn chín uống sôi không chỉ bảo vệ đại tràng khỏi nguy cơ nhiễm trùng mà còn giúp hệ vi sinh đường ruột sớm đạt trạng thái cân bằng.

>>> Xem thêm: Chế độ ăn uống viêm gan B: Giải pháp dinh dưỡng bảo vệ gan

2. Nhóm thực phẩm nên ưu tiên để làm dịu đại tràng trong chế độ ăn uống viêm đại tràng

Một chế độ ăn uống viêm đại tràng thông minh cần tập trung vào những thực phẩm có tính chất thấm hút dịch vị, giảm kích ứng và cung cấp năng lượng sạch cho tế bào.

Thực phẩm giàu tinh bột trắng và ít bã nên ưu tiên trong chế độ ăn uống viêm đại tràng

Gạo tẻ, bánh mì trắng, khoai tây, khoai lang (đã gọt vỏ và nấu chín) là những nguồn năng lượng tuyệt vời. Chúng chứa ít chất xơ không hòa tan, giúp phân được tạo khuôn tốt hơn mà không gây cọ xát vào thành đại tràng. Đây là nhóm thực phẩm “an toàn” nhất giúp làm dịu những đợt đại tràng bị kích ứng mạnh.

Nhóm đạm lành mạnh từ thực vật và động vật

Thịt lợn nạc, ức gà, cá đồng (như cá lóc, cá diêu hồng) cung cấp lượng protein thiết yếu để cơ thể tái tạo niêm mạc. Ngoài ra, các loại đạm thực vật từ đậu nành dưới dạng đậu phụ cũng rất tốt vì chúng mềm, thanh đạm và không gây đầy bụng như các loại thịt đỏ chứa nhiều mỡ động vật.

Rau củ quả ít xơ và giàu vitamin hỗ trợ phục hồi

Người bệnh nên ưu tiên các loại rau lấy củ hoặc rau lá mềm như rau mồng tơi, rau đay, bí đỏ, cà rốt. Các loại quả như chuối chín, đu đủ chín không chỉ dễ tiêu hóa mà còn cung cấp kali và các enzyme tự nhiên, giúp giảm tình trạng chướng bụng, khó tiêu và hỗ trợ làm lành các vết sưng tấy.

Thực phẩm chứa lợi khuẩn tăng cường sức đề kháng

Sữa chua không đường hoặc các loại men vi sinh giúp bổ sung lợi khuẩn cho đường ruột. Khi hệ vi sinh vật đạt trạng thái cân bằng, đại tràng sẽ tăng khả năng chống lại các vi khuẩn có hại, giảm thiểu tình trạng loạn khuẩn gây tiêu chảy thường xuyên và cải thiện hệ miễn dịch tổng thể.

>>> Xem thêm: Chế độ ăn uống viêm loét dạ dày mau hết

3. Thực phẩm cần tuyệt đối hạn chế để tránh cơn đau cấp

Có những nhóm thực phẩm được coi là “khắc tinh” của đại tràng viêm, có thể kích hoạt các cơn đau quặn và khiến bệnh nhân phải đi ngoài liên tục ngay sau khi ăn.

Chất kích thích và đồ uống có cồn gây hại

Rượu, bia, cà phê đậm đặc và trà đặc khiến nhu động ruột bị kích thích mạnh, gây ra các cơn đau co thắt dữ dội và tình trạng tiêu chảy cấp. Ngoài ra, chúng còn làm mất đi lớp màng nhầy bảo vệ niêm mạc, khiến các vết viêm loét dễ bị ăn mòn và lan rộng hơn.

Đồ ăn cay nóng và nhiều gia vị mạnh

Ớt, tiêu, mù tạt hoặc các loại gia vị nồng làm tăng nhiệt độ trong lòng đại tràng, gây kích ứng trực tiếp và cảm giác nóng rát. Những người bị viêm đại tràng thể nhiệt thường cảm thấy triệu chứng nặng hơn rõ rệt sau khi tiêu thụ các món ăn này, thậm chí có thể gây xuất huyết nhẹ.

Thực phẩm nhiều dầu mỡ và đường tinh luyện

Các món chiên rán, mỡ động vật và các loại bánh kẹo ngọt thường rất khó tiêu hóa hoàn toàn. Chúng thường bị đình trệ lâu ngày tại đại tràng, bị vi khuẩn phân hủy tạo ra lượng lớn khí gas gây đầy hơi, ợ chua và cảm giác bụng luôn ấm ách khó chịu suốt cả ngày.

Sữa và các chế phẩm chứa Lactose khó hấp thụ

Nhiều bệnh nhân viêm đại tràng bị thiếu hụt enzyme lactase, dẫn đến không tiêu hóa được đường trong sữa bò. Điều này gây ra tình trạng đau bụng quặn thắt và tiêu chảy ngay sau khi sử dụng. Nếu cần bổ sung canxi, bạn nên chọn sữa hạt hoặc các dòng sữa chuyên biệt không chứa lactose.

4. Kết hợp lối sống và luyện tập hỗ trợ đại tràng bền vững

Đại tràng thường được ví như “bộ não thứ hai” của cơ thể vì nó liên kết cực kỳ chặt chẽ với hệ thần kinh. Stress, lo âu kéo dài là những nguyên nhân hàng đầu khiến viêm đại tràng tái phát dai dẳng.

Giải tỏa căng thẳng thần kinh bằng cách tập yoga

Việc duy trì thói quen tập yoga hàng ngày là phương pháp hỗ trợ phục hồi đại tràng cực kỳ hiệu quả đã được khoa học chứng minh. Các động tác vặn mình nhẹ nhàng và các tư thế thư giãn trong yoga giúp xoa bóp các cơ quan nội tạng một cách tự nhiên, từ đó điều hòa nhu động ruột và tăng cường máu lưu thông đến hệ tiêu hóa.

Hơn nữa, khi bạn dành thời gian để tập yoga, cơ thể sẽ tiết ra các hormone hạnh phúc giúp xoa dịu những căng thẳng thần kinh – vốn là tác nhân chính gây ra những đợt co thắt đại tràng đột ngột. Một tinh thần thoải mái thông qua việc tập yoga kết hợp với kỹ thuật hít thở sâu bằng bụng sẽ giúp hệ tiêu hóa của bạn vận hành ổn định, giảm bớt sự nhạy cảm quá mức trước các tác động tiêu cực từ bên ngoài.

Uống đủ nước và duy trì thói quen đi vệ sinh khoa học

Hãy uống từ 2–2.5 lít nước mỗi ngày để giúp phân mềm và di chuyển dễ dàng hơn trong lòng đại tràng. Đồng thời, bạn nên rèn luyện thói quen đi vệ sinh vào một giờ cố định trong ngày (tốt nhất là vào buổi sáng) để tạo phản xạ có điều kiện, giúp việc đào thải chất thải trở nên tự nhiên và ít gây áp lực lên niêm mạc hơn.

Chế độ nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc

Tránh làm việc quá sức và hạn chế thức khuya, vì giấc ngủ sâu chính là thời điểm vàng để cơ thể tập trung năng lượng chữa lành các vết viêm loét và tái tạo tế bào mới. Một cơ thể khỏe mạnh và tinh thần lạc quan sẽ là nền tảng vững chắc nhất để bạn chung sống hòa bình và đẩy lùi căn bệnh này.

Tóm lại, việc kiểm soát viêm đại tràng là một quá trình kiên trì đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa một chế độ ăn uống viêm đại tràng lành mạnh và thói quen tập yoga đều đặn mỗi ngày. Hãy chú ý lắng nghe những phản ứng dù là nhỏ nhất của cơ thể để loại bỏ kịp thời các yếu tố gây hại, từ đó nuôi dưỡng một hệ tiêu hóa khỏe mạnh và dẻo dai hơn.

Nguồn: Tổng hợp

Lưu ý: Thông tin trong bài viết “chế độ ăn uống viêm đại tràng” trên đây chỉ mang tính tham khảo, bạn hãy đến bệnh viện hay liên hệ với Bác sĩ, chuyên viên y tế để được tư vấn và chẩn đoán chính xác nhất.