Chế độ ăn uống cho người sốt xuất huyết giúp nhanh hồi phục

Sốt xuất huyết Dengue là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do muỗi vằn truyền virus. Bệnh thường diễn biến qua nhiều giai đoạn phức tạp, từ sốt cao co giật đến nguy cơ sốt xuất huyết nội tạng hoặc sốc do giảm thể tích máu.

Trong bối cảnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc thiết lập một chế độ ăn uống cho người sốt xuất huyết khoa học chính là “vũ khí” quan trọng nhất để giúp cơ thể tự chống chọi với virus, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian nằm viện. Cùng phòng tập Unity Fitness tìm hiểu chế độ ăn uống cho người sốt xuất huyết ngay.

1. Chế độ ăn uống cho người sốt xuất huyết – Tầm quan trọng của dinh dưỡng trong điều trị sốt xuất huyết

Dinh dưỡng không chỉ cung cấp năng lượng mà còn đóng vai trò là chất xúc tác cho các phản ứng sinh hóa trong cơ thể. Khi virus Dengue tấn công, nó gây ra tình trạng viêm hệ thống, làm tăng tính thấm thành mạch và gây thất thoát huyết tương. Điều này dẫn đến máu bị cô đặc và số lượng tiểu cầu sụt giảm nghiêm trọng.

Một chế độ ăn đúng cách sẽ giải quyết ba bài toán lớn: bù đắp lượng dịch đã mất, cung cấp nguyên liệu để tủy xương sản xuất tiểu cầu và tăng cường hàng rào miễn dịch tự nhiên. Nếu không chú trọng ăn uống, người bệnh rất dễ rơi vào tình trạng suy kiệt, khiến quá trình phục hồi kéo dài hàng tháng trời sau khi hết sốt.

>>> Xem thêm: Chế độ ăn uống cho người xuất huyết dạ dày phục hồi nhanh

2. Nguyên tắc vàng trong xây dựng thực đơn cho người bệnh

Trước khi đi sâu vào các loại thực phẩm cụ thể, bạn cần nắm vững các nguyên tắc cốt lõi sau đây:

Ưu tiên thức ăn dạng lỏng và mềm

Người bệnh sốt xuất huyết thường bị đau họng, buồn nôn và chán ăn. Thức ăn nên được chế biến dưới dạng súp, cháo, hoặc nghiền nát để giảm bớt gánh nặng cho hệ tiêu hóa. Việc ăn đồ lỏng cũng là một cách gián tiếp bổ sung nước cho cơ thể.

Chia nhỏ khẩu phần ăn trong ngày

Thay vì ép người bệnh ăn 3 bữa lớn, hãy chia nhỏ thành 6 đến 8 bữa trong ngày. Mỗi bữa cách nhau khoảng 2 đến 3 tiếng. Điều này giúp duy trì đường huyết ổn định, cung cấp năng lượng liên tục và tránh cảm giác đầy bụng, khó tiêu.

Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

Hệ miễn dịch của người bệnh đang rất yếu, bất kỳ một sự nhiễm khuẩn thực phẩm nào cũng có thể dẫn đến tiêu chảy hoặc ngộ độc, khiến tình trạng mất nước trở nên trầm trọng và đe dọa tính mạng.

>>> Xem thêm: Những loại trái cây tốt cho người bị gãy xương giúp nhanh liền

3. Những thực phẩm nên ưu tiên trong thực đơn hàng ngày

Dưới đây là danh sách những “siêu thực phẩm” hỗ trợ đắc lực cho người bệnh sốt xuất huyết:

Nước dừa và các loại nước điện giải

Nước dừa là nguồn cung cấp điện giải tự nhiên tuyệt vời như kali, natri và magie. Nó không chỉ giúp bù nước mà còn giảm bớt cảm giác nóng trong người. Ngoài ra, nước Oresol pha đúng liều lượng vẫn là tiêu chuẩn vàng để ngăn ngừa sốc do mất nước.

Trái cây giàu vitamin c và chất chống oxy hóa

Vitamin C đóng vai trò quan trọng trong việc tổng hợp collagen và làm bền thành mạch máu, giúp giảm nguy cơ chảy máu dưới da.

• Cam và quýt: Nguồn vitamin C dồi dào và dễ hấp thu.

• Đu đủ: Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chiết xuất từ lá đu đủ và quả đu đủ có khả năng hỗ trợ tăng số lượng tiểu cầu một cách tự nhiên.

• Kiwi và dâu tây: Chứa nhiều chất xơ và kali, hỗ trợ tim mạch và tiêu hóa.

Thực phẩm giàu sắt và acid folic

Để tủy xương sản xuất ra các tế bào máu mới, cơ thể cần một lượng lớn sắt và vitamin nhóm B.

• Thịt đỏ: Thịt bò, thịt lợn nạc cung cấp sắt heme dễ hấp thu.

• Gan động vật: Nguồn vitamin B12 và sắt cực kỳ đậm đặc (lưu ý chế biến kỹ).

• Các loại hạt: Hạnh minh, hạt óc chó và đậu lăng cung cấp năng lượng sạch và protein thực vật.

Rau xanh đậm

Rau chân vịt (bina), súp lơ xanh và rau ngót là nguồn cung cấp vitamin K quý giá. Vitamin K giúp hỗ trợ quá trình đông máu, một yếu tố cực kỳ quan trọng khi tiểu cầu đang ở mức thấp.

4. Những thực phẩm cần tránh tuyệt đối để đảm bảo an toàn

Trong chế độ ăn uống cho người sốt xuất huyết, việc “kiêng” cũng quan trọng không kém việc “ăn”.

Thực phẩm có màu đỏ hoặc đen

Điều này nghe có vẻ lạ nhưng lại mang tính sống còn trong y tế. Các loại thực phẩm như củ dền, thanh long đỏ, dưa hấu, socola hay tiết canh có thể làm phân hoặc chất nôn có màu sẫm. Điều này khiến bác sĩ khó phân biệt được đó là màu thực phẩm hay là dấu hiệu của xuất huyết tiêu hóa, dẫn đến chẩn đoán sai lệch.

Đồ ăn nhiều dầu mỡ và cay nóng

Chất béo bão hòa từ đồ chiên rán khiến hệ tiêu hóa chậm lại, gây đầy hơi và buồn nôn. Gia vị cay như ớt, tiêu làm tăng nhiệt độ cơ thể từ bên trong, khiến cơn sốt khó hạ và có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, làm tăng nguy cơ chảy máu dạ dày.

Đồ uống có gas và chứa caffeine

Caffeine có tác dụng lợi tiểu, vô tình làm cơ thể bài tiết nước nhiều hơn, trong khi mục tiêu của chúng ta là giữ nước. Đồ uống có gas gây chướng bụng, làm người bệnh cảm thấy no giả và bỏ qua các bữa ăn dinh dưỡng quan trọng.

5. Gợi ý thực đơn theo từng giai đoạn bệnh

Mỗi giai đoạn của bệnh sốt xuất huyết đòi hỏi một sự chăm sóc dinh dưỡng khác nhau:

Giai đoạn sốt cao (1-3 ngày đầu)

Trọng tâm là bù nước. Người bệnh thường sốt rất cao (39-40 độ C) nên rất mệt.

• Sáng: Cháo loãng nấu với thịt băm và hành lá.

• Phụ sáng: 1 ly nước dừa tươi.

• Trưa: Súp gà hoặc súp ngô.

• Phụ chiều: Nước ép cam hoặc bưởi.

• Tối: Cháo yến mạch sữa hoặc nước canh rau củ.

Giai đoạn nguy hiểm (Ngày thứ 4-7)

Đây là lúc nhiệt độ hạ nhưng tiểu cầu bắt đầu giảm sâu. Cần tập trung vào thực phẩm bổ máu và dễ tiêu.

• Sáng: Phở bò hoặc cháo gan lợn.

• Phụ sáng: Nước ép lá đu đủ (nếu có thể uống) hoặc nước táo.

• Trưa: Cơm nát với thịt nạc kho nghệ và canh rau ngót.

• Phụ chiều: Sữa chua hoặc trái cây mềm như chuối.

• Tối: Súp bí đỏ thịt bằm.

Giai đoạn phục hồi (Sau ngày thứ 7)

Lúc này người bệnh đã hết sốt, cảm giác thèm ăn quay trở lại. Cần bổ sung đạm để lấy lại cân nặng và cơ bắp.

• Tăng cường các món kho, hầm giàu dinh dưỡng.

• Bổ sung các loại vitamin tổng hợp theo chỉ định của bác sĩ.

6. Lối sống và vận động bổ trợ cho quá trình hồi phục

Bên cạnh chế độ ăn uống cho người sốt xuất huyết, thói quen sinh hoạt đóng vai trò hỗ trợ đắc lực. Người bệnh cần được nghỉ ngơi tuyệt đối trong không gian thoáng đãng, tránh gió lùa nhưng cũng không nên nằm quá bí bách.

Khi bước vào giai đoạn hồi phục, thay vì nằm một chỗ quá lâu gây trì trệ, bạn nên bắt đầu vận động nhẹ nhàng. Việc thực hiện vài bài tập yoga đơn giản ngay tại giường hoặc đi bộ chậm quanh phòng giúp cơ bắp giãn nở, cải thiện tâm trạng và kích thích hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn. Tuy nhiên, hãy nhớ lắng nghe cơ thể; nếu cảm thấy chóng mặt hoặc tim đập nhanh, hãy dừng lại ngay lập tức và nghỉ ngơi.

7. Những sai lầm thường gặp khi chăm sóc người bệnh tại nhà

Nhiều gia đình vì quá lo lắng mà mắc phải những sai lầm khiến bệnh tình nặng thêm:

1. Ép uống quá nhiều nước lọc: Uống quá nhiều nước lọc trong thời gian ngắn mà không bổ sung điện giải có thể gây tình trạng hạ natri máu, dẫn đến phù não.

2. Tự ý dùng thuốc giảm sốt dòng Aspirin hoặc Ibuprofen: Hai loại thuốc này ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng đông máu, cực kỳ nguy hiểm với người sốt xuất huyết. Chỉ nên dùng Paracetamol theo hướng dẫn.

3. Cho ăn quá nhiều đồ bổ cùng lúc: Khi cơ thể đang mệt, việc nạp quá nhiều đạm hay chất béo từ tổ yến, bào ngư có thể gây quá tải cho gan và thận.

Việc thiết lập chế độ ăn uống cho người sốt xuất huyết không quá cầu kỳ nhưng đòi hỏi sự kiên trì và hiểu biết đúng đắn. Hãy nhớ rằng dinh dưỡng là nền tảng, nhưng việc theo dõi các dấu hiệu lâm sàng vẫn là quan trọng nhất. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như chảy máu chân răng, đau bụng vùng gan hoặc vật vã kích thích, cần đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức.

Một thực đơn khoa học kết hợp với tinh thần lạc quan và sự nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp bạn hoặc người thân vượt qua giai đoạn khó khăn này một cách an toàn.

Nguồn: Tổng hợp

Lưu ý: Thông tin trong bài viết “chế độ ăn uống cho người sốt xuất huyết” trên đây chỉ mang tính tham khảo, bạn hãy đến bệnh viện hay liên hệ với Bác sĩ, chuyên viên y tế để được tư vấn và chẩn đoán chính xác nhất.