Chế độ ăn uống sau khi cắt trĩ – Hướng dẫn phục hồi nhanh

Phẫu thuật cắt trĩ (cắt trĩ nội, trĩ ngoại hoặc trĩ hỗn hợp) là giải pháp hiệu quả cho người bị trĩ độ 3–4, nhưng giai đoạn hậu phẫu rất quan trọng. Chế độ ăn uống sau khi cắt trĩ giúp kiểm soát đại tiện, giảm áp lực lên vùng hậu môn, ngăn ngừa táo bón và nhiễm trùng vết mổ.

Bài viết dưới đây phòng gym Unity Fitness cung cấp hướng dẫn khoa học, dễ áp dụng trong chế độ ăn uống sau khi cắt trĩ để bạn phục hồi nhanh, giảm đau và tránh biến chứng.

1. Tại sao cần chú trọng chế độ ăn uống sau khi cắt trĩ?

Sau phẫu thuật, vùng hậu môn nhạy cảm, dễ đau, sưng và chảy máu. Đại tiện cứng, táo bón sẽ gây đau dữ dội và làm vết mổ lâu lành. Một chế độ ăn phù hợp giúp:

• Làm mềm phân, dễ đi ngoài mà không cần rặn mạnh.
• Giảm viêm, thúc đẩy lành vết thương.
• Ngăn ngừa táo bón – nguyên nhân chính gây tái phát trĩ.
• Bổ sung dinh dưỡng để cơ thể phục hồi nhanh (protein, vitamin C, kẽm).

Nếu ăn uống sai, bạn có thể gặp:

• Táo bón kéo dài, đau hậu môn nặng.
• Vết mổ rỉ máu, nhiễm trùng.
• Thời gian nằm viện dài hơn hoặc tái phát sớm.

>>> Xem thêm: Chế độ ăn uống cho người rối loạn tiền đình từ chuyên gia

2. Nguyên tắc chung trong chế độ ăn uống sau khi cắt trĩ

• Tăng chất xơ hòa tan: Làm mềm phân, dễ đi ngoài (khoảng 25–30g chất xơ/ngày).
• Uống đủ nước: 2,5–3,5 lít/ngày để chất xơ hoạt động tốt.
• Ăn nhỏ, chia nhiều bữa: 5–6 bữa/ngày để tránh đầy bụng.
• Bổ sung protein: Hỗ trợ lành vết thương (thịt nạc, cá, trứng).
• Tránh rặn mạnh: Nên nghỉ ngơi, không nên vận động mạnh như tập thể dục, tập gym trong 2–4 tuần đầu để tránh áp lực lên vùng hậu môn.
• Theo dõi đại tiện: Đi ngoài mềm, không đau là dấu hiệu tốt. Nếu táo bón >3 ngày, dùng thuốc nhuận tràng theo chỉ định bác sĩ.

3. Thực phẩm nên ưu tiên trong chế độ ăn uống sau khi cắt trĩ

Nhóm giàu chất xơ hòa tan và dễ tiêu

Sau phẫu thuật cắt trĩ, chế độ ăn uống giàu chất xơ là yếu tố quan trọng nhất để phục hồi nhanh và tránh biến chứng. Chất xơ giúp làm mềm phân, giảm áp lực lên vùng hậu môn và thúc đẩy lành vết mổ. Dưới đây là lợi ích cụ thể của chất xơ sau khi cắt trĩ, dựa trên khuyến cáo y khoa.

Làm mềm phân và giảm đau khi đại tiện

• Chất xơ hòa tan (từ yến mạch, chuối, bí đỏ, khoai lang) hút nước, tạo phân mềm, dễ đi ngoài mà không cần rặn mạnh.
• Sau cắt trĩ, đại tiện cứng gây đau dữ dội và có thể làm vết mổ rỉ máu. Chất xơ giúp phân mềm hơn, giảm đau hậu môn đáng kể trong 1–2 tuần đầu.

Ngăn ngừa táo bón – nguyên nhân hàng đầu gây tái phát trĩ

• Táo bón làm tăng áp lực vùng hậu môn, dễ gây trĩ tái phát hoặc vết mổ chậm lành.
• Chất xơ (đặc biệt chất xơ hòa tan và không hòa tan từ rau củ nấu chín) tăng khối lượng phân, kích thích nhu động ruột, giúp đi ngoài đều đặn 1–2 lần/ngày.
• Theo các nghiên cứu, người bệnh bổ sung 25–30g chất xơ/ngày giảm nguy cơ táo bón lên đến 70% sau phẫu thuật.

Hỗ trợ lành vết thương và giảm viêm

• Chất xơ thúc đẩy hệ vi sinh đường ruột lành mạnh (prebiotic), giảm viêm toàn thân và tại vết mổ.
• Kết hợp chất xơ với nước (2,5–3,5 lít/ngày) giúp phân mềm, giảm nguy cơ nhiễm trùng vết thương do phân cứng cọ xát.
• Chất xơ từ rau củ giàu vitamin C (bông cải, cà rốt) còn hỗ trợ sản sinh collagen, giúp vết mổ lành nhanh hơn.

Cải thiện tiêu hóa tổng thể và ngăn ngừa biến chứng lâu dài

• Giảm đầy hơi, chướng bụng – triệu chứng phổ biến sau phẫu thuật.
• Ngăn ngừa trĩ tái phát bằng cách duy trì thói quen đi ngoài dễ dàng.
• Hỗ trợ kiểm soát cân nặng, giảm áp lực lên tĩnh mạch hậu môn (người thừa cân dễ tái trĩ hơn).

Lưu ý khi bổ sung chất xơ sau cắt trĩ

• Bắt đầu từ chất xơ hòa tan (yến mạch, chuối, khoai lang) trong 3–5 ngày đầu để tránh đầy hơi.
• Tăng dần chất xơ không hòa tan (rau củ nấu chín) từ ngày 4–7.
• Uống đủ nước để chất xơ hoạt động hiệu quả, tránh táo bón ngược.
• Nếu đầy hơi nhiều, dùng men vi sinh theo chỉ định bác sĩ.

Tóm lại, chất xơ là “liều thuốc” tự nhiên tốt nhất sau khi cắt trĩ, giúp giảm đau, lành vết thương nhanh và ngăn tái phát. Kết hợp với nghỉ ngơi, không vận động mạnh, bạn sẽ phục hồi tốt hơn.

>>> Xem thêm: Chế độ ăn uống giảm rụng tóc hiệu quả

Nhóm giàu protein hỗ trợ lành vết thương

Protein là “nguyên liệu” chính để cơ thể tái tạo mô, hình thành collagen và lành vết mổ nhanh chóng. Sau cắt trĩ, cần 1,2–1,5g protein/kg cân nặng/ngày để:

• Tăng tốc độ lành vết thương (giảm thời gian sưng đau 30–50%).
• Ngăn ngừa nhiễm trùng tại vết mổ.
• Duy trì sức đề kháng, giảm nguy cơ biến chứng hậu phẫu.

Thực phẩm ưu tiên (dễ tiêu, ít chất béo, không gây táo bón):

• Thịt nạc: Thịt gà bỏ da hoàn toàn (hấp, luộc, hầm), thịt heo nạc thăn (luộc hoặc hấp), thịt bò nạc (ăn lượng vừa, 2–3 lần/tuần).
• Cá: Cá basa, cá hồi, cá thu (hấp/luộc) – giàu omega-3 chống viêm, rất tốt cho vết thương hậu môn.
• Trứng: Trứng luộc hoặc hấp (2–3 quả/ngày) – nguồn protein hoàn chỉnh, dễ hấp thu, giàu vitamin B12 hỗ trợ tái tạo tế bào.
• Đậu phụ mềm: Đậu phụ non hoặc đậu phụ hấp (ăn 100–150g/ngày) – protein thực vật dễ tiêu, phù hợp nếu bạn muốn giảm thịt.
• Sữa chua không đường: Ăn 1–2 hộp/ngày để bổ sung lợi khuẩn đường ruột (probiotic), cải thiện tiêu hóa, giảm đầy hơi và hỗ trợ phân mềm.

Lưu ý: Chọn nguồn protein nạc, tránh chiên rán để không gây táo bón.

Nhóm bổ sung vitamin C và kẽm

• Vitamin C: Tăng cường sản xuất collagen, thúc đẩy lành vết mổ nhanh (giảm thời gian lành 20–30%). Đồng thời tăng hấp thu sắt, ngăn ngừa thiếu máu sau phẫu thuật.
  • Trái cây giàu vitamin C: cam, chanh, bưởi, kiwi, dâu tây, ổi (ăn 1–2 quả/ngày, lượng vừa để tránh tiêu chảy hoặc kích ứng dạ dày).
  • Rau củ: ớt chuông đỏ (ăn sống hoặc nấu chín nhẹ), bông cải xanh hấp.
• Kẽm: Hỗ trợ miễn dịch, tái tạo mô và chống viêm tại vết mổ. Thiếu kẽm làm vết thương chậm lành.
  • Hạt: Hạt bí (rang nhẹ, 20–30g/ngày), hạt điều (rửa sạch, rang không muối, 10–15 hạt/ngày).
  • Hải sản: Hàu (ăn lượng vừa 1–2 lần/tuần nếu có thể), thịt bò nạc.

Kết hợp vitamin C với kẽm giúp vết mổ lành đẹp, giảm sẹo và nguy cơ nhiễm trùng.

4. Thực phẩm nên hạn chế hoặc tránh hoàn toàn trong chế độ ăn uống sau khi cắt trĩ

• Thực phẩm gây táo bón: cơm trắng, bánh mì trắng, đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn.
• Gia vị cay nóng: ớt, tiêu, mù tạt, đồ ăn quá mặn.
• Rượu bia, cà phê, trà đặc, nước ngọt có ga.
• Sữa tươi nguyên kem (nếu không dung nạp lactose).
• Trái cây nhiều xơ thô: ổi, thanh long có hạt, dứa, nho.

5. Lịch ăn mẫu 7 ngày sau khi cắt trĩ

Ngày 1–3 (Giai đoạn đầu – giảm đau, làm mềm phân)

• Bữa sáng: Cháo yến mạch nấu loãng + chuối chín nghiền.
• Bữa phụ sáng: Sinh tố đu đủ chín + sữa chua.
• Bữa trưa: Cơm mềm + cá basa hấp + bí đỏ luộc + nước cam.
• Bữa phụ chiều: 1 quả táo hấp bỏ vỏ + vài hạt bí.
• Bữa tối: Cháo gà nạc + rau củ nghiền (cà rốt, khoai lang).
• Bữa phụ tối: Nước ép lê + mật ong (nếu không dị ứng).

Uống nước lọc đều đặn, thêm oresol nếu cần.

Ngày 4–7 (Giai đoạn phục hồi, tăng chất xơ)

• Bữa sáng: Bánh mì nguyên cám mềm + trứng luộc + nước cam.
• Bữa phụ sáng: Sữa chua + chuối chín.
• Bữa trưa: Cơm + thịt gà hấp + rau bina luộc + salad cà rốt.
• Bữa phụ chiều: 1 quả kiwi + hạt điều rang nhẹ.
• Bữa tối: Cá hồi hấp + bí đao nấu + khoai lang nghiền.
• Bữa phụ tối: Nước ép bưởi + vài lát đu đủ.

Tăng dần rau củ nấu chín, theo dõi đại tiện mềm là tốt.

6. Lời khuyên bổ sung và theo dõi

• Dùng thuốc nhuận tràng mềm (Duphalac, Forlax) theo chỉ định bác sĩ nếu táo bón.
• Tắm nước ấm vùng hậu môn 2–3 lần/ngày để giảm đau.
• Tránh ngồi lâu, nằm nghiêng khi nghỉ ngơi.
• Tái khám theo lịch, kiểm tra vết mổ sau 7–14 ngày.

Áp dụng chế độ ăn uống sau khi cắt trĩ đúng cách sẽ giúp bạn giảm đau nhanh, vết thương lành tốt và tránh tái phát. Chúc bạn sớm khỏe mạnh và thoải mái hơn mỗi ngày!

Nguồn: Tổng hợp

Lưu ý: Thông tin trong bài viết “Chế độ ăn uống sau khi cắt trĩ” trên đây chỉ mang tính tham khảo, bạn hãy đến bệnh viện hay liên hệ với Bác sĩ, chuyên viên y tế để được tư vấn và chẩn đoán chính xác nhất.