Chế độ ăn uống sau phẫu thuật để cơ thể phục hồi nhanh

Giai đoạn hậu phẫu là thời điểm cơ thể rơi vào trạng thái nhạy cảm nhất. Quá trình phẫu thuật, dù lớn hay nhỏ, đều gây ra những tổn thương nhất định cho mô, làm tiêu hao năng lượng và làm suy yếu hệ thống miễn dịch.

Do đó, việc thiết lập một chế độ ăn uống sau phẫu thuật khoa học không chỉ đơn thuần là cung cấp năng lượng, mà còn là cách chúng ta cung cấp “nguyên liệu” để cơ thể tái tạo tế bào, ngăn ngừa nhiễm trùng và giảm thiểu các biến chứng không mong muốn.

Một thực đơn phù hợp sẽ giúp bệnh nhân rút ngắn thời gian nằm viện và sớm quay trở lại với cuộc sống bình thường. Cùng phòng tập Unity Fitness tìm hiểu thêm.

1. Chế độ ăn uống sau phẫu thuật  – Vai trò của dinh dưỡng đối với quá trình lành vết thương

Mọi vết mổ đều cần các dưỡng chất cụ thể để đóng miệng và hình thành sẹo khỏe mạnh. Khi thiếu hụt dinh dưỡng, quá trình này sẽ bị trì trệ, làm tăng nguy cơ bục vết mổ hoặc nhiễm trùng cơ hội.

Trong chế độ ăn uống sau phẫu thuật, protein đóng vai trò là “gạch xây nhà”, tạo ra collagen để kết nối các mô tổn thương. Bên cạnh đó, các vitamin và khoáng chất đóng vai trò là chất xúc tác, giúp các phản ứng sinh hóa diễn ra thuận lợi. Việc cung cấp đủ calo cũng cực kỳ quan trọng để cơ thể không phải đốt cháy cơ bắp nhằm lấy năng lượng, giúp duy trì sức mạnh thể chất cho bệnh nhân trong quá trình phục hồi.

>>> Xem thêm: Chế độ ăn uống Okinawa: Bí quyết sống trường thọ từ Nhật Bản

2. Các nhóm thực phẩm thiết yếu cần bổ sung ngay

Để cơ thể phục hồi tối ưu, thực đơn hậu phẫu cần tập trung vào các nhóm thực phẩm có khả năng tái tạo và kháng viêm cao.

Protein – Nguồn dưỡng chất quan trọng nhất

Sau khi phẫu thuật, nhu cầu protein của cơ thể tăng cao đột biến. Bạn nên ưu tiên các nguồn đạm dễ tiêu hóa như:

• Thịt gia cầm và cá: Cung cấp axit amin thiết yếu mà không gây đầy bụng.

• Trứng: Chứa protein hoàn hảo và kẽm giúp hỗ trợ chữa lành vết thương.

• Các loại đậu và hạt: Nguồn đạm thực vật lành mạnh, ít chất béo xấu.

Các loại ngũ cốc nguyên hạt

Thay vì bánh mì trắng hay gạo tinh chế, chế độ ăn uống sau phẫu thuật nên ưu tiên gạo lứt, yến mạch và hạt quinoa. Nhóm này không chỉ cung cấp năng lượng bền bỉ mà còn dồi dào chất xơ, giúp phòng ngừa tình trạng táo bón – một tác dụng phụ phổ biến sau khi sử dụng thuốc mê và thuốc giảm đau.

Trái cây và rau củ giàu Vitamin C và Kẽm

Vitamin C (có nhiều trong cam, bưởi, dâu tây, bông cải xanh) đóng vai trò then chốt trong việc tổng hợp collagen. Kẽm (có trong hải sản, ngũ cốc) giúp tăng tốc độ tái tạo biểu mô. Sự kết hợp này là “cặp bài trùng” giúp vết mổ nhanh khép miệng và mờ sẹo.

>>> Xem thêm: Chế biến bữa ăn ít chất béo để bảo vệ sức khỏe tim mạch

3. Thực phẩm cần tránh để ngăn ngừa biến chứng

Việc tiêu thụ sai thực phẩm có thể gây ra tình trạng viêm, ngứa vết mổ hoặc làm chậm quá trình tiêu hóa.

• Thực phẩm nhiều đường: Đường tinh luyện có thể làm tăng mức độ viêm trong cơ thể và gây cản trở quá trình làm lành mô.

• Thực phẩm cay nóng và nhiều dầu mỡ: Dễ gây kích ứng hệ tiêu hóa, gây đầy hơi, buồn nôn, đặc biệt nguy hiểm với những người vừa phẫu thuật vùng bụng.

• Chất kích thích: Rượu, bia và thuốc lá làm co mạch máu, giảm lượng oxy và dưỡng chất đến vết mổ, khiến vết thương rất lâu lành.

4. Quản lý hệ tiêu hóa sau phẫu thuật

Một trong những khó khăn lớn nhất của bệnh nhân hậu phẫu là tình trạng chán ăn hoặc rối loạn tiêu hóa.

• Chia nhỏ bữa ăn: Thay vì 3 bữa lớn, hãy chia thành 5-6 bữa nhỏ trong ngày để cơ thể dễ hấp thụ và không gây áp lực lên dạ dày.

• Ưu tiên thức ăn mềm: Trong những ngày đầu, các món cháo, súp, thực phẩm xay nhuyễn giúp giảm bớt công sức của hệ tiêu hóa.

• Bổ sung lợi khuẩn: Sữa chua không đường là lựa chọn tuyệt vời để cân bằng lại hệ vi sinh đường ruột vốn bị ảnh hưởng bởi thuốc kháng sinh.

5. Lối sống hỗ trợ phục hồi sau phẫu thuật

Dinh dưỡng là điều kiện cần, nhưng lối sống mới là điều kiện đủ để cơ thể quay lại trạng thái cân bằng.

Vận động nhẹ nhàng và tập yoga

Khi bác sĩ cho phép, bệnh nhân nên bắt đầu vận động nhẹ nhàng để kích thích lưu thông máu, ngăn ngừa hình thành cục máu đông. Trong giai đoạn sau của quá trình hồi phục, việc tập yoga với những tư thế nhẹ nhàng, tập trung vào hít thở là vô cùng hiệu quả. Tập yoga giúp kéo giãn cơ thể một cách thông minh, giải tỏa căng thẳng tâm lý và giảm bớt các cơn đau mạn tính do nằm lâu một chỗ. Tuy nhiên, khi tập yoga, bạn cần lắng nghe cơ thể và tránh các động tác gây áp lực trực tiếp lên vùng vết mổ chưa hoàn thiện.

Đảm bảo lượng nước cho cơ thể

Nước giúp vận chuyển chất dinh dưỡng đến các tế bào và hỗ trợ thận đào thải các dư lượng thuốc mê ra khỏi cơ thể. Trong chế độ ăn uống sau phẫu thuật, hãy đảm bảo uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày qua nước lọc, nước canh hoặc nước ép trái cây nguyên chất.

6. Lưu ý về an toàn thực phẩm

Sức đề kháng của bệnh nhân sau mổ rất yếu, do đó vấn đề vệ sinh thực phẩm phải được đặt lên hàng đầu.

• Tuyệt đối không ăn thực phẩm tươi sống, tiết canh hay rau sống không rõ nguồn gốc để tránh nhiễm khuẩn đường ruột.

• Thực phẩm cần được nấu chín kỹ, bảo quản đúng cách và ưu tiên thực phẩm tươi mới theo mùa.

Một chế độ ăn uống sau phẫu thuật đúng đắn là sự kết hợp tinh tế giữa các nhóm chất tái tạo mô, thực phẩm dễ tiêu hóa và lối sống năng động nhẹ nhàng như đi bộ hay tập yoga. Sự kiên trì và lắng nghe cơ thể trong giai đoạn này sẽ là đòn bẩy giúp bạn hồi phục thể lực một cách ngoạn mục. Hãy nhớ rằng, mỗi bữa ăn chính là một “liều thuốc” tự nhiên giúp cơ thể bạn tự chữa lành từ bên trong.

Nguồn: Tổng hợp

Lưu ý: Thông tin trong bài viết trên đây chỉ mang tính tham khảo, bạn hãy đến bệnh viện hay liên hệ với Bác sĩ, chuyên viên y tế để được tư vấn và chẩn đoán chính xác nhất.